Jesteś tutaj

Przygotowanie pacjenta do badań laboratoryjnych


BADANIA KRWI


Przygotowanie pacjenta do badań - INFORMACJE OGÓLNE

  • o ile to możliwe badanie krwi należy wykonać przed leczeniem lub po ewentualnym odstawieniu leków mogących wpływać na poziom mierzonego składnika, jeżeli nie zaburza to procesu leczenia – po konsultacji z lekarzem
  • należy zachować dotychczasową dietę
  • w dniu poprzedzającym badanie ograniczyć wysiłek fizyczny i nie spożywać alkoholu
  • do czasu badania pozostać na czczo, czyli ostatnim posiłkiem powinna być lekka kolacja w godz. 18.00– 19.00  w dniu poprzedzającym badanie, dozwolone są niewielkie ilości wody
  • na badanie krwi należy zgłosić się rano, po wypoczynku nocnym, najlepiej w godzinach 7.00 – 9.00 (w przypadku badań pilnych lub na zlecenie lekarza dopuszcza się pobranie krwi w innych godzinach)
  • rano, przed pobraniem krwi nie wolno: palić papierosów, pić herbaty i kawy
  • przed pobraniem krwi należy odpocząć ok. 15 minut w pozycji siedzącej
  • w celu prawidłowej identyfikacji należy przed pobraniem krwi okazać dokument tożsamości
Informacje ogólne (pdf)

LIPIDY (cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, trójglicerydy, cholesterol nie-HDL, cholesterol remnantów chylomikronów i VLDL)

  • Przygotowanie
    - przez 2 tygodnie przed badaniem należy utrzymywać stałą dietę, zachowując w miarę jednakowy poziom spożywanych tłuszczów
    - na kilka dni przed badaniem ograniczyć spożycie produktów zawierających witaminę C (leki, soki, owoce) i zachować całkowitą abstynencję alkoholową
    - w dniu poprzedzającym badanie ograniczyć wysiłek fizyczny i nie spożywać alkoholu
    - badanie powinno być przeprowadzone „nie na czczo”, jednak czasami pozostanie na czczo do czasu pobrania krwi do badania może być konieczne  - po konsultacji z lekarzem
    - 2–3 godziny przed pobraniem krwi należy unikać wszelkiego wysiłku fizycznego
    - przed pobraniem krwi nie wolno palić papierosów
  • Przygotowanie do badania wykonywanego  na czczo:
    - przez 12–14 godzin przed pobraniem krwi nie przyjmować żadnych posiłków, w tym czasie można pić jedynie słabą niesłodzoną herbatę lub wodę niegazowaną
    - w dniu badania można wypić maksymalnie 1 szklankę wody, nie pić herbaty i kawy
Lipidy (pdf)

PSA (specyficzny antygen prostaty)

  • na badanie należy zgłosić się przed wykonaniem jakiegokolwiek zabiegu na gruczole krokowym lub
    • co najmniej tydzień po badaniu przezodbytniczym
    • co najmniej miesiąc po biopsji gruczołu krokowego
  • przez 2 dni przed badaniem: zachować wstrzemięźliwość seksualną, unikać intensywnego wysiłku fizycznego i długotrwałej jazdy na rowerze
PSA (pdf)

DOUSTNY TEST TOLERANCJI GLUKOZY

Przygotowanie
  • przez 3 dni poprzedzające badanie stosować normowęglowodanową dietę (>150g węglowodanów/dzień)    i zwykłą aktywność fizyczną
  • w dniu poprzedzającym badanie ograniczyć wysiłek fizyczny i nie spożywać alkoholu
  • na badanie należy przyjść wypoczętym, po przespanej nocy
  • do czasu badania pozostać na czczo, czyli ostatnim posiłkiem powinna być lekka kolacja, zawierająca umiarkowaną (30–50g) ilość węglowodanów, w godz. 18.00–19.00 w dniu poprzedzającym badanie; dozwolone są niewielkie ilości wody
  • rano, przed pobraniem krwi nie wolno: palić papierosów, pić herbaty i kawy
  • należy przynieść przygotowany roztwór bezwodnej glukozy:
    • dorośli: 75 g  glukozy w 250-300 ml wody
    • dzieci: 1,75g glukozy/kg m.c; ale nie więcej niż 75g
Wykonanie
  • zgłosić się do Punktu Pobierania Krwi Instytutu w celu pobrania krwi do oznaczenia glukozy na czczo
  • następnie (po pierwszym pobraniu próbki krwi), należy wypić przygotowany wcześniej roztwór glukozy - w czasie nie krótszym niż 3min i nie dłuższym niż 5min – kolejne pobranie krwi po 2 godzinach od momentu wypicia roztworu glukozy (kobiety w ciąży – dodatkowo po 1 godzinie) lub zgodnie z indywidualnymi zaleceniami lekarza
  • podczas testu: należy przebywać w miejscu wykonania testu, w spoczynku. Nie wolno przyjmować w tym czasie posiłków ani żadnych płynów, nie wolno palić papierosów.
Doustny test tolerancji glukozy (pdf)

BADANIA MOCZU


BADANIE OGÓLNE MOCZU

Przygotowanie
  • przygotować jednorazowy pojemnik z nakrętką, o pojemności 50–100 ml (dostępne w aptece)
  • nie pobierać moczu po znacznym i długotrwałym wysiłku fizycznym oraz podczas, i w ciągu 3 dni po zakończeniu okresu menstruacyjnego
  • zaleca się zachowanie wstrzemięźliwości seksualnej przynajmniej na 1 dobę przed badaniem
  • o ile to możliwe badanie moczu należy wykonać przed leczeniem lub po ewentualnym odstawieniu leków mogących wpływać na poziom mierzonego składnika, jeżeli nie zaburza to procesu leczenia – po konsultacji z lekarzem
  • przed badaniem zachować dotychczasową dietę, nie zaleca się skrajnego ograniczania ani zwiększonego przyjmowania płynów
  • mocz pobrać po wypoczynku nocnym, trwającym nie krócej niż 8 godzin, w tym przynajmniej 4-godzinnym gromadzeniu moczu w pęcherzu
  • mocz pobrać rano na czczo, czyli ostatnim posiłkiem powinna być lekka kolacja w godz. 18.00–19.00  w dniu poprzedzającym badanie
Pobranie próbki moczu
  • należy pobrać pierwszą, poranną próbkę moczu
  • po umyciu zewnętrznych narządów moczowo-płciowych przy użyciu wody i mydła (nie stosować środków odkażających)
  • do pojemnika pobrać mocz ze środkowego strumienia: pierwszą porcję moczu oddać do toalety, następnie około 50–100 ml moczu oddać do przygotowanego pojemnika, końcową porcję moczu oddać do toalety
  • pojemnik zakręcić, opisać: imię, nazwisko, data i godzina pobrania
  • mocz dostarczyć do Punktu Pobierania Krwi Instytutu tak szybko, jak to możliwe (do chwili dostarczenia przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, najlepiej w temp. lodówki 2-8°C)
Badanie ogólne moczu (pdf)

DOBOWA ZBIÓRKA MOCZU (elektrolity, białko całkowite, albumina, glukoza, kreatynina, mocznik (azot mocznika), kortyzol, białko Bence-Jonesa, białko monoklonalne)

Przygotowanie
  • przygotować czysty pojemnik z nakrętką o objętości 2–3 litrów, najlepiej z podziałką oraz jednorazowy pojemnik z nakrętką, o pojemności 50–100 ml (dostępne w aptece)
  • w dniu poprzedzającym badanie oraz w dniu badania należy unikać znacznego wysiłku fizycznego
  • nie przeprowadzać dobowej zbiórki moczu podczas, i w ciągu 3 dni po zakończeniu okresu menstruacyjnego
  • pozostałe, szczegółowe zalecenia dotyczące przygotowania się do badania należy ustalić indywidualnie z lekarzem prowadzącym
Wykonanie
  • I dzień           
    • rano, po wstaniu np. godz.6.00  pierwszą porcję moczu oddać do toalety
    • zapisać czas oddania pierwszej porcji moczu
    • wszystkie następne porcje moczu oddawać do przygotowanego pojemnika.
Pojemnik, przez cały okres zbiórki przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu
  • II dzień          
    • rano o godz. 6.00  do naczynia oddać tylko pierwszą porcję moczu po przerwie nocnej 
    • zapisać czas oddania ostatniej porcji moczu
    • zmierzyć objętość moczu w pojemniku
    • mocz dokładnie wymieszać, a następnie odlać ok. 50–100 ml do jednorazowego pojemnika na badanie ogólne
    • pojemnik opisać: imię, nazwisko, objętość moczu, dokładny czas rozpoczęcia i zakończenia zbiórki
    • mocz dostarczyć do Punktu Pobierania Krwi Instytutu tak szybko, jak to możliwe (do chwili dostarczenia przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, najlepiej w temp. lodówki 2-8°C)

Dobowa zbiórka moczu (pdf)

DOBOWA ZBIÓRKA MOCZU (wapń i fosforany)

Przygotowanie
  • przygotować czysty pojemnik z nakrętką o objętości 2–3 litrów najlepiej z podziałką oraz jednorazowy pojemnik z nakrętką, o pojemności 50–100 ml (dostępne w aptece)
  • w dniu poprzedzającym badanie oraz w dniu badania należy unikać znacznego wysiłku fizycznego
  • nie przeprowadzać dobowej zbiórki moczu podczas, i w ciągu 3 dni po zakończeniu okresu menstruacyjnego
  • pozostałe, szczegółowe zalecenia dotyczące przygotowania się do badania należy ustalić indywidualnie z lekarzem prowadzącym
  • I dzień           
    • rano, po wstaniu np. godz.6.00  pierwszą porcję moczu oddać do toalety
    • zapisać czas oddania pierwszej porcji moczu
    • wszystkie następne porcje moczu oddawać do przygotowanego pojemnika
    • do pojemnika, przed oddaniem pierwszej porcji moczu, należy dodać dużą łyżkę stołową (15 ml) 10% octu spirytusowego, w celu zakwaszenia moczu. W razie potrzeby należy dodać kolejną porcję octu (1 łyżka/1 litr moczu)
Pojemnik, przez cały okres zbiórki przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu
 
  • II dzień
    • rano o godz. 6.00  do naczynia oddać tylko pierwszą porcję moczu po przerwie nocnej – zapisać czas oddania ostatniej porcji moczu
    • zmierzyć objętość moczu w pojemniku
    • mocz dokładnie wymieszać, a następnie odlać ok. 50–100 ml do jednorazowego pojemnika na badanie ogólne
    • pojemnik opisać: imię, nazwisko, objętość moczu, dokładny czas rozpoczęcia i zakończenia zbiórki
    • mocz dostarczyć do Punktu Pobierania Krwi Instytutu tak szybko, jak to możliwe (do chwili dostarczenia przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, najlepiej w temp. lodówki 2-8°C)

Dobowa zbiórka moczu (wapń i fosforany) (pdf)

KLIRENS KREATYNINY

Przygotowanie
  • przygotować czysty pojemnik z nakrętką o objętości 2–3 litrów najlepiej z podziałką oraz jednorazowy pojemnik z nakrętką, o pojemności 50–100 ml (dostępne w aptece)
  • w dniu poprzedzającym badanie oraz w dniu badania należy unikać znacznego wysiłku fizycznego
  • nie przeprowadzać dobowej zbiórki moczu podczas, i w ciągu 3 dni po zakończeniu okresu menstruacyjnego
  • pozostałe, szczegółowe zalecenia dotyczące przygotowania się do badania należy ustalić indywidualnie z lekarzem prowadzącym
Wykonanie
  • I dzień           
    • rano, po wstaniu np. godz. 6.00  pierwszą porcję moczu oddać do toalety
    • zapisać czas oddania pierwszej porcji moczu
    • wszystkie kolejne porcje moczu oddawać do przygotowanego pojemnika
    • w dniu badania wypić przynajmniej 600 ml płynu (najlepiej niegazowanej wody mineralnej)
    • nie pić kawy ani herbaty, zażywać tylko niezbędne leki
Pojemnik, przez cały okres zbiórki przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu
  • II dzień
    • rano o godz. 6.00 do naczynia oddać tylko pierwszą porcję moczu po przerwie nocnej
    • zapisać czas oddania ostatniej porcji moczu
    • zmierzyć objętość moczu w pojemniku
    • mocz dokładnie wymieszać, a następnie odlać ok. 50–100 ml do jednorazowego pojemnika na badanie ogólne
    • pojemnik opisać: imię, nazwisko, objętość moczu, dokładny czas rozpoczęcia i zakończenia zbiórki. Dołączyć kartkę z informacjami: wzrost, waga.
    • mocz dostarczyć do Punktu Pobierania Krwi Instytutu tak szybko, jak to możliwe (do chwili dostarczenia przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, najlepiej w temp. lodówki 2-8°C)
    • w II dniu badania należy także pobrać krew do oznaczenia stężenia kreatyniny – na badanie zgłosić się na czczo, czyli ostatnim posiłkiem powinna być lekka kolacja w godz. 18.00–19.00 w dniu poprzedzającym badanie
Klirens kreatyniny (pdf)

KLIRENS WAPNIA

Przygotowanie
  • przygotować czysty pojemnik z nakrętką o objętości 2–3 litrów najlepiej z podziałką oraz jednorazowy pojemnik z nakrętką, o pojemności 50–100 ml (dostępne w aptece)
  • w dniu poprzedzającym badanie oraz w dniu badania należy unikać znacznego wysiłku fizycznego
  • nie przeprowadzać dobowej zbiórki moczu podczas, i w ciągu 3 dni po zakończeniu okresu menstruacyjnego
Wykonanie
  • I dzień           
    • rano, po wstaniu np. godz. 6.00  pierwszą porcję moczu oddać do toalety
    • zapisać czas oddania pierwszej porcji moczu
    • wszystkie kolejne porcje moczu oddawać do przygotowanego pojemnika
    • do pojemnika, przed oddaniem pierwszej porcji moczu, należy dodać dużą łyżkę stołową (15 ml) 10% octu spirytusowego, w celu zakwaszenia moczu. W razie potrzeby należy dodać kolejną porcję octu (1 łyżka/1 litr moczu).
    • w dniu badania wypić przynajmniej 600 ml płynu (najlepiej niegazowanej wody mineralnej)
    • nie pić kawy ani herbaty, zażywać tylko niezbędne leki
Pojemnik, przez cały okres zbiórki przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu
  • II dzień
    • rano o godz. 6.00 do naczynia oddać tylko pierwszą porcję moczu po przerwie nocnej
    • zapisać czas oddania ostatniej porcji moczu
    • zmierzyć objętość moczu w pojemniku
    • mocz dokładnie wymieszać, a następnie odlać ok. 50–100 ml do jednorazowego pojemnika na badanie ogólne
    • pojemnik opisać: imię, nazwisko, objętość moczu, dokładny czas rozpoczęcia i zakończenia zbiórki. Dołączyć kartkę z informacjami: wzrost, waga.
    • mocz dostarczyć do Punktu Pobierania Krwi Instytutu tak szybko, jak to możliwe (do chwili dostarczenia przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, najlepiej w temp. lodówki 2-8°C)
    • w II dniu badania należy także pobrać krew do oznaczenia stężenia wapnia – na badanie zgłosić się na czczo, czyli ostatnim posiłkiem powinna być lekka kolacja w godz. 18.00–19.00 w dniu poprzedzającym badanie
Klirens wapnia (pdf)

BADANIA KAŁU


KREW UTAJONA W KALE

Przygotowanie
  • przygotować czysty, jednorazowy pojemnik do pobierania kału (dostępne w aptece)
  • nie pobierać próbek kału podczas, i w ciągu 3 dni po zakończeniu okresu menstruacyjnego oraz w przypadku krwawienia z hemoroidów
  • alkohol oraz długotrwałe przyjmowanie aspiryny i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych mogą powodować podrażnienia, prowadzące do utajonego krwawienia. Substancje takie powinny być odstawione na minimum 48 godzin przed pobraniem próbki kału.
  • nie jest wymagane stosowanie specjalnej diety
Pobranie próbki kału
  • próbkę kału pobrać z dwóch różnych miejsc stolca oddanego w sposób naturalny, nie napełniać pojemnika do pełna
  • pojemnik zamknąć i opisać: imię, nazwisko, data pobrania
  • materiał należy dostarczyć do Punktu Pobierania Krwi Instytutu do 6 godzin od pobrania (do chwili dostarczenia przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu, najlepiej w temp. lodówki 2-8°C)
Test wykonać 3–krotnie w odstępach kilkudniowych

Krew utajona w kale (pdf)