Jesteś tutaj

Zakład Planowania Radioterapii i Brachyterapii



Kierownik Zakładu Planowania
Radioterapii
prof. dr hab n. fiz. Krzysztof Ślosarek

 

 



 

 



Zakład Planowania Radioterapii i Brachyterapii powstał na bazie Pracowni Planowania Leczenia, która działała w Instytucie od 1991 roku. W tym czasie wprowadziliśmy do praktyki klinicznej techniki konformalne (CRT) i dynamiczne w radioterapii (IMRT, RapidARC), radiochirurgię, radioterapię z bramkowaniem oddechowym, techniki leczenia kontrolowane obrazem (IGRT) oraz brachyterapię naczyniową i w czasie rzeczywistym. Planowanie leczenia wykonywane jest dla różnych typów  akceleratorów biomedycznych oraz aparatów HDR stosowanych w brachyterapii.
Zakład zajmuje się kompleksowym przygotowaniem chorych do radioterapii i brachyterapii. Do zadań Zakładu należy:
  • wybór ułożenia chorego w czasie seansu terapeutycznego,
  • wykonanie unieruchomienia chorego adekwatnego do sposobu leczenia,
  • wykonanie badania tomograficznego oraz rezonansem magnetycznym do celów planowania leczenia,
  • zdefiniowanie geometrycznych warunków napromieniania,
  • przeprowadzenie indywidualnych obliczeń rozkładu dawki i czasu napromieniania na bazie badań obrazowych chorego,
  • wykonanie osłon indywidualnych oraz innych modyfikatorów wiązek promieniowania,
  • symulacja warunków napromieniania zaplanowanego leczenia z zaznaczeniem geometrii pól,
  • zdefiniowanie harmonogramu seansów terapeutycznych w komputerowym systemie zarządzania
  • weryfikacja planów leczenia na akceleratorach biomedycznych oraz QA.
Proces planowania leczenia obejmuje procedury techniczne, obrazowanie chorego i procedury informatyczne, wymagane, aby chory rozpoczął leczenie promieniowaniem jonizującym.
 
Planowanie leczenia odbywa się w oparciu o badanie tomograficzne, indywidualne dla każdego pacjenta. Wykonywane na etapie planowania leczenia służy do obliczania rozkładu dawek w ciele pacjenta i czasu napromieniania. Zakład dysponuje tomografem komputerowym i rezonansem magnetycznym służącym do wykonywania badań obrazowych.
 
W celu zaplanowania radioterapii na obrazach TK w komputerowym systemie planowania leczenia konturuje się obszary do napromieniania oraz zaznacza zdrowe narządy, które muszą być chronione w trakcie terapii. Nowoczesne systemy planowania leczenia pozwalają również na wykonywanie fuzji badania TK z innymi badaniami obrazowymi takimi jak: MR, PET. Pozwala to lepiej zdefiniować położenie i wielkość obszaru do napromieniania.
 
W dalszej kolejności określane są dawki zalecane przez lekarze. Planowanie polega na doborze energii wiązek, ich układu i rozmiarów.
Komputerowe systemy planowania leczenia używane w Zakładzie Planowania Radioterapii i Brachyterapii pozwalają na wykonywanie trójwymiarowych obliczeń rozkładów dawek dla wszystkich najnowocześniejszych technik realizowanych na różnych akceleratorach biomedycznych tj.: Linac, Cyberknife, Tomoterapia oraz urządzenie HDR.
 
Dla każdego pacjenta przygotowuje się kilka planow leczenia. Po wyborze i akceptacji najlepszego z nich tzn. optymalnego rozkładu dawki, przystępuje się do symulacji planu. Symulacja to przeniesienie warunków geometrycznych, punktów odniesienia, wymiarów pól napromieniania na ciało lub maskę termoplastyczną pacjenta. Procedura ta jest wykonywana na symulatorach tj. aparatach wyposażonych w lampę rentgenowską i system obrazowania.
 
Informacje o dawkach dziennych, całkowitych zaplanowanych dla chorego oraz obrazy obszaru napromieniania zarejestrowane podczas symulacji przesyłane są do systemu zarządzania danych.
Komputerowy system administracji zawiera dane tekstowe i graficzne, aktualizuje dane o codziennym leczeniu, informacje o historii leczenia i ewentualnych potrzebnych zmianach i przerwach w planach leczenia. System administracyjny obsługiwany jest przez personel Zakładu Planowania Radioterapii i Brachyterapii.
 
Zakład prowadzi działalność naukową związana z opracowaniem i wdrożeniem do praktyki klinicznej:
 
• nowych technik napromieniania w radioterapii i brachyterapii
• autorskich programów, obliczających dawki biologiczne równoważne na bazie modelowania matematycznego oraz doświadczeń klinicznych
• programów wspomagających planowanie rozkładów dawki
• algorytmów komputerowych służących poprawnie zapewnienia jakości prowadzonej terapii
 
Plany leczenia przygotowywane są przez pracowników Zakładu Planowania Radioterapii i Brachyterapii: techników elektroradiologii i fizyków medycznych. Pracownicy zakładu biorą również czynny udział w pracach badawczych w ramach działalności statutowej Instytutu. Uczestniczą aktywnie w konferencjach naukowych, związanych z radioterapią, brachyterapią oraz fizyką medyczna, zarówno krajowych jak i zagranicznych, podnosząc kwalifikacje i doskonaląc wiedzę z tego zakresu. Zakład jest współorganizatorem kilku konferencji z zakresu planowania leczenia. Pracownicy Zakładu są corocznie autorami i współautorami kilku prac naukowych. Dodatkowo Zakład współuczestniczy w szkoleniach radioterapeutów i fizyków medycznych w zakresie planowania leczenia i zapewnienia jakości leczenia w aradioterapii.
 
 
W ramach Zakładu funkcjonują pracownie:
 
• Pracownia Technik Konformalnych
• Pracownia Technik Dynamicznych
• Pracownia Technik Obrazowych
• Pracownia Systemów Informatycznych